‘‘muwdqyN ÊuËrI hY ieqnI rMjo Êm sihqy huey
Èrm sI afqI hY ies vqn ko vqn kihqy huey”
ÃÄ siqgur pRsfid..
gurU rUp gurU Éflsf sfD sMgq jIE. mOjUdf hflq sbMDI aOr gurbfxI dI
ivcfr afp jI dy smkÈ ByNt krF ies qoN pyÈqr gurdyv dI Ìqih pRvfn
krnI.
‘‘vfihgurU jI kf Éflsf..
vfihgurU jI kI Ìqih..”
eyQy vIsvIN sdI dy ivc ho ÊuËiraf AurdU df mÈhUro mfrUk Èfier zf[
muhMmd iekbfl. AusdI iewk nËm jo dyÈ df kOmI qrfnf bx geI qy hr skUl
dy ivwc bwcy Ausƒ pRfrQnf dy rUp dy ivwc Êfien krdy sn. pUrb dy ivwc
tYgor sI qy pwÈcm dy ivwc zf[ muhMmd iekbfl.
iekfgrqf pRdfn krnI.
iswK sMgqF df hVH af irhY qy mYN smJdF ieh pihlI dÌf kOm dI rihbrI
pMj Dfrimk, pMj ipafry isMG sihbfn kr rhy ny aOr cflI pMqflI sfl qoN
bfd aYsf pihlf mOkf imilaY ik Dfrimk purÈ kOm dI agvfeI krn. pihlf
eI mOkf imilaY. cflI pMqflI sfl qk qy isafsI bMdy rihnumfeI krdy rhy,
aÊvfeI krdy rhy qy cflI pMqflI sfl ivwc jo asIN jo prfpq kIqY Auh
quhfzy sfhmxy hY. qy hux asIN rihbrI idqI hY gurU pMQ dy pMj muKIaF
ƒ, isMG sihbfn ƒ. siqgurU rihmq krn EhnF ƒ smrwQf dyx, qfkq dyx qF
ik Eh kOm ƒ shI mMiËly mksUd qy phuMcf skx. mYN arË kr irhf sI
vIsvIN sdI df ho guËiraf mÈhUro mfrUk Èfier zf[ iekbfl ny iewk kOmI
qrfnf iliKaf sI ihMdUsqfn dy sMbMD ivwc jo hr skUl dy ivwc Êfien
kIqf igaf qy krIbn-krIbn hr ihMdUsqfnI ƒ kMT vI ho igaf. Eh qrfnf sI
ieh,
‘‘sfry jhF sy awCf ihMdUsqF hmfrf, hm bulbuly hYN ieskI iXh ÊuilsqF
hmfrf”.
ieh iekbfl df kOmI qrfnf sI, ihMdUsqfn dy sMbMD ivwc, ies dyÈ dy
sMbMD ivwc. ies ƒ hr skUl dy ivwc bwcy kOmI qrfny dy rUp ivwc Êfien
krdy sn aOr krIbn-krIbn hr dyÈ Bgq ny ies ƒ kMT vI kr ilaf ik,
‘‘sfry jhF sy awCf ihMdUsqF hmfrf, hm bulbuly hYN ieskI iXh ÊuilsqF
hmfrf”.
vkq lMiGaf, smF lMiGaf qy smyN dy hwQoN sqfieaf igaf zf[ iekbfl. dyÈ
dI bhuigxqI ny ies hwd qwk pryÈfn kIqf, EhdI ËmIr ƒ icknfcUr kIqf,
Ehƒ idmfÊI qOr qy ieqnI swt phuMcfeI. EQy kOmI qrfny dy ilÉfrI ny
iewk dUjf iÈar iliKaf. Auh pqY kI? Auh iÈar hY ieh,
‘‘muwdqyN ÊuËrI hY ieqnI rMjo Êm sihqy huey, Èrm sI afqI hY ies vqn
ko vqn kihqy huey”.
Aus ny. (sMgq vwloN jYkfrf) EhI Èfier ijs ny kOmI qrfnf iliKaf ik,
‘‘sfry jhF sy awCf ihMdUsqF hmfrf”.
EhI Èfier kihMdY,
‘‘Èrm sI afqI hY ies vqn ko vqn kihqy huey”.
socxf peygf. ihMdUsqfn dy sMbMD ivwc, ies dyÈ dy sMbMD ivwc ieqnI
pfeydfr nËm ilÉx vflf, ieqnf mhfn kOmI qrfnf ilÉx vflf, ijhƒ hr bwcy
ny kMT kr ilaf, hr skUl ivwc Êfien kIqf jFdf irhf, hr ihMdUsqfnI ny
bVy PÉr dy nfl Aus qrfny ƒ gfien kIqf qy Xfd kIqf qy EhI mhfn Èfier
iblkul bdl igaf, Auhdy ivcfr bdl gey, AuhdI socxI bdl geI, Auhdf
nukqf inÊfh bdl igaf aOr Auh kihMdY,
‘‘muwdqyN ÊuËrI hY ieqnI rMjo Êm sihqy huey, Èrm sI afqI hY ies vqn
ko vqn kihqy huey”.
beI ikEN? Ehdy nfl jo vDIkIaF hoeIaF, Auh Eh jfxy, afpF nhIN
KolHxIaF. ies vkq KolHx df smF vI nhIN hY, qy KolHx df mfhOl vI nhIN.
pr iKmF krnf, asIN ies dyÈ qy mfx kIqf, aOr mfx krdy rhy, bVI muwdq
qoN mfx krdy rhy. ieqnf mfx kIqf ik dyÈ dI rKÈf dI Kfqr gurUaF ny
apxy sIs ByNt kIqy, gurUaF dy bwcy ÈhId hoey, bVy-bVy iswK bRhm
igafnI aOr sMq mhfqmf kdm-kdm Auqy dyÈ qy dyÈ dI sMsikRqI dI rwiKaf
leI kurbfnIaF idMdy rhy. aOr ieh islislf kfPI lMmy smyN qk jfrI irhf.
iekbfl ƒ pqf nhIN kI cot lwgI, Aus ny afK idwqf, hux mYƒ Èrm afENdI
hY ik mYN ieh afKF ik ieh dyÈ myrf hY. mYƒ Èrm afENdI hY. qy iKmf
krnI jo kuJ hoieaf awj qwk krIbn-krIbn ieh pMj-swq idn pihly hI
Èfied klkwqy dy ivc pVH irhf sI ik iswK ijhVY ieh isafsI vDIkIaF qy
brdfÈq kr lYNdY. kr lYNdY. cflI sfl qoN asIN brdfÈq krdy afey. qusIN
iksy iswK ƒ POj dy ivc sB qoN Aucf ruqbf nhIN dyxf clo nf shI,
brdfÈq kIqf. qusIN byÈqr gwzIaF dy nF apxy qIrQF qy rwKy. gMgf jmnf
aYkspRYs, gomqI aYkspRYs, ivÈvnfQ kfÈI aYkspRYs, igqFjlI aYkspRYs,
sMgm aYkspRYs, ivÈvnfQ purI qoN bfd iPr iehnF ny jgnnfQpurI aYkspRYs
qy iPr somnfQ myl peI cldI ey aihmdfbfd qoN lY ky vrfvl qwk. anykF
gwzIaF ijnHF dy iehnF ny apxy qIrQF dy nfm idwqy. Eh gwzIaF dy nfm
rwKy hoey ny. gwzIaF cwl rhIaF ny. iehnF dIaF Êflbx jo myrI igxqI c
afeIaF, aTfeI gwzIaF ny jo qIrQF dy nF Auqy cwl rhIaF ny. qy iewk vI
gwzI iswK qIrQ dy nfm Auqy nhIN cwl rhI sI. ieh vDIkI vI sfƒ brdfÈq
hY. clo koeI gwl nhIN. aYlfn kIqf sI iehnF ny ik asIN golzn tYNpl
aYkspRYs clfvFgy, svrn mMdr aYkspRYs clfvFgy pr iKmf krnI jdoN gwzI
eyQy aMimRqsr phuMcI sI, Ausdf nF sI tftf ngr aYkspRYs. koeI svrn
mMdr aYkspRYs nhIN sI. qy mYƒ hYrfnI hoeI Kfs krky Aus gwzI df nF
dyKky. ijhVy iewk gwzI df nF svrn mMdr brdfÈq nhIN kr skdy ieh dust,
svrn mMdr ƒ iks qrHF brdfÈq krngy. iewk nfm hI nhIN brdfÈq kr skdy.
golzn tYNpl aYkspRYs ieh brdfÈq nhIN. nhIN hoieaf. asIN kdy nhIN
ieqrfË kIqf ik qusIN gMgf jmnf aYkspRYs ikEN clfeI hoeI hY? sMgm
aYkspRYs ikEN clfeI hoeI hY? ivÈvnfQ kFÈI aYkspRYs ikEN clfeI hoeI
hY? aOr qusIN igqFjlI aYkspRYs, jgnnfQpurI aYkspRYs, somnfQ myl
clfeI hoeI hY. anykF gwzIaF qIrQF dy nF dy Auqy cl rhIaYN. nhIN cwlI
iewk gwzI svrn mMdr aYkspRYs dy nF qy. asIN ieh vDIkI brdfÈq kr leI.
sihx kr ilaf. brdfÈq kr ilaf. aOr ies qrHF dIaF isafsI vDIkIaF ƒ hux
igxn lwgIey qF myry iKafl igxqI muwk jfxI ey, ihMdsy muwkxy ny,
vDIkIaF nhIN mukxIaF iehnF dIaF. eynIaF vDIkIaF iehnF ny pYNqI cflI
sfl dy ivwc kIqIaF. mYN Auh mYÊËIn pVH irhf sI Aus dy ivwc iliKaf sI,
‘‘ijhVf iswK hY ieh isafsI vDIkI qy brdfÈq kr skdY, Dfrimk vDIkI
nhIN brdfÈq kr skdf. jd Drm Dfrimk qOr qy iehdy nfl vDIkI hovygI ieh
kurbfn hovygf, ieh imtygf, ieh inCfvr hovygf”. qo iKmf krnI, sry afm
cONkF dy ivwc iswK kOm dI pwg lfh ky rwK idwqI geI. aOr aOrMgËyb
ihMdU Drm ƒ Èrmsfr krn leI jxyAu Auqfrdf sI, iehnF ny sfƒ Èrmsfr krn
leI sfzIaF ikrpfnF AuqfrIaF. aOr hr QF qy byieËq kIqf qy Èrmsfr kIqf.
iekbfl ny pqf nhIN iks ÈrmsfrI dy qihq ieh afiKaf sI ik hux mYƒ Èrm
afAuNdI hY. iKmF krnI sfiraF dIaF awKF ny mMËr dyK ilaf akfl qKq df
aOr hËfrF isMGF nfl jo bIiqaf hY. aOr apxI dust kfnPrMs kry qy qusIN
iewk-iewk hËfr ruipaf iewk iewk bMdy ƒ vI idE qy afAux jfx df
ikrfieaf vI idE pr swc df sMmyln hovy, Dfrimk sMmyln hovy qy qusIN
cfroN pfsy rsqy rok idE qF kihxf hI peygf ik Èrm sI afqI hY ies vqn
ko vqn kihqy huey. (sMgq vloN jYkfrf) ies Gr ƒ, Aus Gr ƒ apxf Gr iks
qrHF afKIey ik Gr dy ivwc hI koeI sfzI pwg lfh Cwzy. mYN pVH irhf sI
XUnfn dy pRisD dfrÈink sMq sukrfq dy kuJ bol. awj qoN ZfeI hËfr sfl
pihly eyQnj dy ivwc ieh bVf pRisD dfrÈink ho guËiraf hY. ieh kihMdf
hY ik smfj dy sqfey hoey mnuwK icMqk ho jFdy ny. GrylU JgiVaF qoN
sqfey hoey lok sMq ho jFdy ny, PkIr ho jFdy ny. Ehdf apxf anuBv Ehny
gwl krI ey. qy mYƒ qy ieMÖ lgdf hY bfby ny vI sihmqI pRgtfeI ey gurU
nfnk dyv jI ny:
‘‘pUMar qfp gyrI ky bsqRf..
apdf kf mfiraf igRh qy nsqf..”
Gr dy ivwc koeI apqf-ibpqf pY geI ey, pqnI mr geI Xf muMzf ieklOqf
sI clfxf kr igaf, Xf idvflIaf ho igaf Xf Gr dy ivwc klyÈ hY, JgVf hY,
kihMdf hY clo hux sMq bxo. PkIr bxo. qy GuMmidaf iPridaF dyÈ ivwc
jdoN mYƒ koeI kihMdf hY, mskIn jI hux quhfzy nfl ivcrx ƒ jIa krdf hY.
mYN puwC lYNdf hF Gr bfr qy ÉYr ÉrIaq nfl hY, Xf GroN qy aOKf qy nI
koeI. ikAuNik sfzy nfl sPr ivwc hux jo iqafr hox ƒ rfËI ey, qy roË
aOkVF Jylx ƒ rfËI ey. iehdf mqlb iehnF aOkVF nfloN Gr dy ivwc ijafdf
aOkVF ny qfhIN jo cwlx ƒ kihMdf ipaf hY. vrnf kfhƒ afKygf.
‘‘pUMar qfp gyrI ky bsqRf..
apdf kf mfiraf igRh qy nsqf ..”
GroN BjdY bMdf AudoN jdoN Gr dy ivwc koeI apdY, Gr dy ivwc koeI
ibpqf hY. qy sukrfq kihMdf hY GrylU JgiVaF df sqfieaf hoieaf mnuwK.
smJ lYxf EQy GrylU aOkVF bhuq iËafdf ny. Auh Ausdf apxf ZMg. qy ijQy
icMqk bhuq imlx dfrÈink bhuq imlx. ies dyÈ ny dfrÈink bhuq pYdf kIqy
ny ikAuNik ieh dyÈ smfj df bhuq sqfieaf hoieaf hY. ikqnIaF smfjk
kuirhqIaF eyQy rfiej qy mohr Drm dI lfky. ÉYr muÉqsr mYN arË krF.
aOr Auh kihMdf hY ijQy ivdrohI iËafdf hovx, aqMkvfdI iËafdf hovx,
bfgI iËafdf hovx smJ lYxf Auh hkUmq dy sqfey hoey ny. vDIkI hoeI hY.
AuhnF ƒ iensfP nhIN imilaf. do sfl qoN bVy ÈFqmeI ZMg nfl ieh kOm
iensfP mMgdI peI ey qy iensfP mMgx dI QF qy ienHF ƒ jylHF ivwc Br-Br
ky Tuisaf igaf. qrHF-qrHF dy ienHF qy qÈwdd qy qrHF-qrHF df ienHF dy
Auqy jo hY jbr qy hor anykF qrHF dIaF pryÈfnIaF. qy iKmf krnI,
sukrfq qy aYsf kihMdf hY ik Cy mhIny lgfqfr jy koeI mnuwK smfj qoN,
hkumq qoN lgfqfr inrfÈ hoieaf hY qy Ehdy aMdr socx ÈkqI pYdf ho
jfeygI, bfÊIafnf qbIaq Aujfgr ho jfeygI. aOr iKmf krnI sfzy aMdr
bfÊIafnf qbIaq Aujfgr hoeI do sfl bfd. asIN kih skdy hF sukrfq jo
qUM iliKaf hY Auhdy nfloN sfzy aMdr ÈFqI iËafdf hY. sfzy aMdr brdfÈq
df mfdf iËafdf hY. asIN iËafdf sihx kr skdy hF. asIN iËafdf brdfÈq
kr skdy hF. aOr sfzy gurU sihbfn ny aYsf kr ky idKfieaf hY. mYN
ieiqhfsk vfikaf quhfzy sfhmxy rwKF jo gurU goibMd isMG jI mhfrfj df
apxf hI ilKq hY. BMgfxI dI XuwD. ihmfcl prdyÈ df sfikaf. bfeI Dfr dy
rfijaF dy Aus vkq dy muKI hrI cMd hTury ny siqgurF ƒ Gyr ilaf. qy
hrI cMd kihMdf hY beI sYnf ƒ bfd c lVfvFgy afpF hI do-do hwQ kr
leIey. pihlF dyK leIey ik quhfzI sUrmqfeI ikMnI ey. qy siqgurU kihx
lwgy ik TIk ey ijvyN qyrI ivcfr. aOr bicwqr nftk dI ieh sfrI
ivcfrDfrf jo siqgurU ny afp ilKI. qy hrI cMd kihMdf hY ik mhfrfj
quhfƒ pqY ik awj qwk myrf qIr kqeI Éqf nhIN igaf. siqgurU kihMdy ny
ik suixaY. qy hrI cMd kihMdY ik mhfrfj ieh vI quhfƒ pqY ik myry nfm
qoN hI myry vYrI kMbdy ny. nfm qoN hI. siqgurU kihMdy ny ik suixaY.
qy hrI cMd kihMdY awCf ieh sB kuJ suixaf hY qF TIk hux qusIN vfr kro.
mY quhfƒ vfr krn df mOkf idMdf hF. siqgurU kihMdy ny, nhIN. mYN
pihly sMq hF ispfhI bfd dy ivwc. mYN pihly iswK hF isMG bfd dy ivwc.
mYN svyry arË kIqI ey sfzy do nfm ny. iswK qy isMG. iswK nfm idwqf
sfƒ gurU nfnk, gurU aMgd dyv jI mhfrfj ny, gurU amrdfs jI ny, nON
pfqÈfhIaF ny sfƒ nfm idwqf hY iswK. qy dsvyN pfqÈfh ÈRI gurU goibMd
isMG jI ny sfƒ qÉwls idwqf hY isMG. iswK sfzf nfm hY. isMG sfzf
qÉwls hY. Aupnfm hY. srnym hY. qy asIN sfry duinaF dy ivwc iehnF do
nfmF nfl jfxy jFdy hF. pihcfxy jFdy hF. iswK hoxf sfzf sMq hoxf hY.
isMG hoxf sfzf ispfhI hoxf hY. qy mYN svyry arË kIqI sI. sMq ijhVf
hY Auh gRMQ dI pUjf krdf hY qy ijhVf ispfhI hY Auh Èsqr dI pUjf krdf
hY. eys vfsqy asIN gurU gRMQ sihb dI qfibaf krIbn-krIbn ieiqhfsk
sQfnF qy Èsqr rwKy ny. qF ik gRMQ ƒ vI mwQf tykIey qy Èsqr ƒ vI mwQf
tykIey. ispfhI df gurU pIr kOx hY? Èsqr. qy sMq df gurU pIr kOx hY?
gurbfxI. gurU gRMQ. qy gurU goibMd isMG jI mhfrfj ny qF sfP kih
idwqf:
‘‘sYP, srohI, sYhqI XhY hmfry pIr..”
ieh qF myry pIr ny. ieh qIr, ieh qlvfr, ieh Bfly, ieh brCy, ieh
qupkF ieh myry pIr ny. ieh myry murÈd ny. ies vfsqy siqgurU kihMdy
ny mY nmskfr krdF.
‘‘jY jY jg kfrx isRsit Aubfrx mm pRiqpfrx jY qygM..”
mYN nmskfr krdf hF qyg. hy qyg hy qlvfr mYN qYƒ mwQf tykdf hF. ikAuN?
qUM myrI murÈd hYN. qUM myrf pIr hYN. qoN eyQy svfl pYdf hovygf,
‘‘sfzy do gurU ny”? hF. jd sfzy rUp do ny qy Pyr gurU vI do ny.
ieqnI mYN arË krF. asIN isrP iswK nhIN hF.asIN isrP isMG nhIN hF.
asIN iswK vI hF. asIN isMG vI hF. asIN sMq vI hF asIN ispfhI vI hF.
ispfhI df gurU Èsqr huMdf hY qy iKmf krnf sMq df gurU gurbfxI huMdf
hY. gurU huMdf hY. igafn huMdf hY. gRMQ huMdf hY. hjUr sihb dy ivwc
ÈsqrF dI pUjf. anMdpur sihb dy ivwc ÈsqrF dI pUjf. ptnf sihb dy ivwc
ÈsqrF dI pUjf. sdIaF qoN asIN ÈsqrF ƒ mwQf tykdy afey hF. qusIN kbUl
kr ilaf. qy awj qusIN kihMdy ho ÈsqrF nfl gurUduafrf BRÈt ho igaf.
qy qusIN tYNk cfVH ky pivwqr kIqY gurUduafrf? drbfr sihb pivqr kIqY?
(sMgq vwloN jYkfrf) iKmf krnI ikAuNkI JUT PYlfEx leI sfDx bVy ny qy
swc ƒ mMjrafm qy ilafAux leI sfDx koeI nhIN. kuwC vI nhIN. so mYN
arj kr irhf sI ik siqgurU kihx lgy ik mYN sMq pihly hF ispfhI bfd aF
qy sMq df ieh kMm nhIN ik Eh pihly vfr kry. hrI cMd qUM vfr kr. qy
hrI cMd kihMdY gurU qy bVf BolY. bhuq BolY. sfƒ duÈmx ƒ vfr krx df
mOkf idMdf ipaf hY. sfrI dunIaf kihMdI peI ey ik iswK kOm bVI BolI
ey. BolI kOm hY. qy mYN iPr arË krF ik Boly dI pihcfx ieh huMdI hY
ik Auh aMdroN bfhroN iewk huMdf hY, DoKybfj Cwl kpt nhIN huMdf. qy
Bolf bMdf hI rwb dy nyVy huMdf hY. Boly df mqlb mUVH nhIN ijvyN
pMjfbI ivwc kih idMdy ny, ‘‘qUM bVf BolYN”. Boly df mqlb hY aMdroN
bfhroN iewk. jo Ëubfn qy hY Auh idl ivwc hY qy jo idl ivwc hY Auh
Ëubfn qy hY. Bolf. qy Bolf bMdf swc dy nyVy huMdY qy clfk bMdf JUT
dy nyVy hUMdY. Bolf bMdf igafn dy nyVy huMdY qy iKmf krnI ijhVf cqr
qy clfk bMdf huMdf hY Auh kTorqf qy qÈwdd dy nyVy huMdf hY. Bolf,
DoKf Kfxf jfxdf hY DoKf dyxf nhIN. clfk DoKf Kfxf nhIN jfxdf, DoKf
dyxf hI jfxdf hY. qy iewk aflm df kihxf hY ik iewk dPf DoKf dyx
nfloN hjfr dPf DoKf Kf lYxf ibhqr hY. cMgf hY. DoKf Kfxf koeI pfp
nhIN, DoKf dyxf pfp hY. qy pYNqI sfl qoN sfƒ DoKf qy dyeI jFdy ny
hor kI ey. asIN brdfÈq kIqY. ikAuN brdfÈq kIqY? Bolf. qy Bolf pivqr
huMdY. clfk bMdf duÈt huMdY. clfk bMdf duÈt huMdY.
‘‘cqurfeI n cqurBuju pfeIaY ..
ry jn mnu mfDAu isAu lfeIaY ..”
qy mYN ieqnI ku gwl khFgf ik gwlF bfqF dy ivwc, clfkIaF dy ivwc asIN
iehnf nfloN nhIN ijwq skdy. ikAuN? ieh cqr clfk byeImfn ny. asIN
Boly aF. eynI gwl aY. Bolf bMdf swc dy nyVy huMdY. clfk qy cqr JUT
dy nyVy huMdY. hor kI ey. asIN Èfied iehnF df mukfblf nf kr skIey.
ijs qrIky nfl DUMaFDfr iehnF dIaF lyKxIaF, ijs qrIky nfl ieh JUT
tI[vI[ qy ryzIE qy boldy pey ny Èfied asIN ies ZMg nfl jvfb jo hY nf
dy skIey. pr ieqnI gwl spÈt hY ik inrMkfr prIpUrn pRmfqmf df iewk
atwl inXm hY ik afiKr JUT ƒ kumlf ky Kqm hoxf pYNdY.
‘‘kUV inKuty nfnkf EVik sic rhI ..”
(sMgq vwloN jYkfrf) ijqnIaF srkfrI iblizMgF ny, qmfm srkfrI iblizMgF
dy Auqy iliKaf hoieaY, ‘‘sqXmyv jXqy”. swq kI sdIv jIq hoqI hY. ieh
sMsikRq dy ivwc Èbd ilKy hoey ny. ‘‘sqXmyv jXqy”. iehdy Auqy mYN
ihMdI ivwc kuJ lyK vI ilKy sn. aÉbfrF ƒ Byjy sn. qy ieh ijs idn df
aMimRqsr df vfikaf hoieaY, pMjfb dy ivwc ieh duKd GtnfvF GtIaYN, qy
mYN Aus lyK dy ivwc iliKaY, hux iehnF srkfrI iemfrqF qy ilK dyxf
cfhIdY, ‘‘JUTmyv jyvqy”. sqXmyv jXqy nhIN. hux JUTmyv jXqy. ikAuNik
sfrI srkfr hI jd JUT dy shfry qy cldI hovy qy srkfrI iemfrqF dy Auqy
ieh ilK dyxf, ieh qy bhuq vwzf DoKY. PrybI clfk bMdf DoKf idMdY.
dust bMdf DoKf idMdY. qy siqgur kihx lgy hrI cMd qUM vfr kr lY. qy
hrI cMd kihMdY gurU bVf BolY. qy mY iPr arj krF Bolf Aus ƒ kihMdy ny,
jo aMdr hY EhI bfhr hY. jo bfhr hY EhI aMdr hY. sfihb kihMdy ny asIN
qF Esy ƒ bMdf kihMdy hF. bfkI qy sfry pÈU ny. bfkIaF ƒ qy mnuwK
kihxf bfkIaF dI jy hY qOhIn krnI ey. qy muKqsr jo hY mY arj krF.
siqgur kihx lgy qUM vfr kr lY. qy hrI cMd ny aYn inÈfnf bxfieaf
siqgur dy GoVy df. beI ieh nIlf phfVF ƒ Cfl mfr ky lMG jFdY, bVI BIV
dy ivwcoN lMG jFdY. qy aYsf nf hovy ikDry ieh GoVf hI siqgurF ƒ
ikDry Bjf lY jfvy. qy siqgur df ieh GoVf hI pihlF jKmI kro jF mfr
dyvo. siqgur ilKdy ny
‘‘hrI cMd kopy kmfxM sMBfrM..
pRQm bfjIXM qfx bfxM pRhfrM..”
GoVy df inÈfnf bxfieaf hrI cMd ny, iKwc ky qIr mfiraf. pr sfihb
kihMdy ny ligaf nhIN. Éqf clf igaf. qy hrI cMd jo dfavf kr bYTf sI,
myrf vfr kdI Éqf nhIN jFdf, Éqf clf igaf. aOKf qy bVf hoieaf qy
inMmoJUxy ijhy mUMh nfl kihx lwgf ik mhfrfj hux qusIN vfr kro. qy
siqgur kihx lwgy ik ajy vI jo pIr hY nf ros dy ivwc nhIN afieaf. ajy
vI sMq dy aMdr ispfhIpuxf nhIN pYdf hoieaf. ies vfsqy hrI cMd iewk
vfr qUM hor kr lY. qy hrI cMd aMdro-aMdro socdY ieh qy bhuq hI BolY.
bhuq hI BolY. rfjnIqI df iblkul pqf hI nhIN. ieh qF Tgfxf hI jfxdY.
qo mYN arj krF jo lÌË mYN quhfzy sfhmxy rwKy ny iPr duhrf idaF ik
iewk dPf Twgx nfloN hËfr dPf Tgf jfxf ibhqr hY. pfp nhIN ey. Twgxf
gunfh hY. Twgxf pfp hY. Twgxf DoKf hY. Twgxf ijhVY Cwl hY. aOr Twgx
vflf pRmfqmf qoN dUr huMdY. hrI cMd ny aYqkI siqgurF dy aYn CfqI df
sIny df inÈfnf bxfieaf. aY dUjf vfr vI myrf Éqf clf jfey GoVy ƒ mfrF.
clo Cwzo GoVy ƒ. siqgur df hI inÈfnf bxfE. siqgur ilKdy ny
‘‘duqIX qfk kY qIr mo ko clfXM..
riKE deIv mY kfn CY kY isDfXM..”
Es dYvI ÈkqI ny myrI rkÈf kIqI, akfl purK ny. Eh qIr myry kMnf ƒ CUh
ik lMG igaf. mYƒ nhIN ligaf qy hrI cMd hYrfn ho igaf. dUjf vfr vI
Éqf. nhIN ligaf. kihx lwgf mhfrfj hux qusIN vfr kro. gurU goibMd
isMG jI df ijgrf dyKo. hrI cMd lY iewk vfr hor kr lY. hor kr lY.
sfzy gurU df ieqnf vwzf ijgrY. iswK kOm df bhuq vwzf ijgrY. ies ny
pYNqI sfl dIaF vDIkIaF qoN bfd, iKmF krnI, ivdroh kIqY. pihlF nhIN
kIqf. pYNqI sfl dI vDIkIaF qoN bfd aqMkvfd (KfVkUvfd) ny jnm ilaY.
pihly nhIN jnm ilaf. pYNqI sfl dI vDIkIaF qoN bfd bfÊI pYdf hoey.
ivdrohI pYdf hoey. mjbUrI ey. iblkul mjbUrI ey. hrI cMd ny aqkIN
siqgurU dy kmrkwsy df inÈfnf bxfieaf, beI pihly mYN CfqI ƒ qIr
mfiraf qy AuWcf ho igaf qy Auh kMn dy koloN lMG igaf. aqkIN siqgur
dy kmrkwsy df inÈfnf jo hY bxfAuxY. Auh bVI syD lf ky, aYn iKwc ky
qIr siqgurF dI pytI ƒ, kmrkwsy ƒ Aus ny mfiraf. mhfrfj kihMdy ny
‘‘iqRqIX bfx mfirXo su pytI mJfrM..
ibiDaM iclkqM dfafl pfrM pDfrM..”
‘‘iclkqM” ryÈmI kpwVf qy Qwly iewk cmVy dI pytI. cmVy dI pytI dy
AuWqy siqgurU ny iewk ryÈmI kwpVf bMinaf hoieaf sI. kmrkwsf. qy hrI
cMd ny kmrkwsy df inÈfnf bxfieaf. qIr inÈfny qy lwigaf. ‘‘ibiDaM
iclkqM” ryÈmI kwpVf Pwt igaf. cmVy dI pytI vI Pt geI. qy mhfrfj
kihNMdy ny
‘‘cuBI icMc crmM kCU Gfie n afXM..”
ieqnI ijhI cuMJ sfƒ lwgI pr koeI ivÈyÈ Gfv nhIN afieaf. pr cuMJ lwgI.
QoVf ijhf KUn inkilaf. pr jdoN ieh bfx sfƒ lwigaf, jdoN ieh cuMJ sfƒ
lwgI qy sfihb kihMdy ny sfzy aMdr suwqf hoieaf ispfhI jfg ipaf. qy
Pyr asIN hrI cMd ƒ sMboDn ho ky kih idwqf
‘‘jbY bfx lfgXo.. qbY ros jfgXo..”
(sMgq vwloN jYkfrf) hrI cMd hux ros jfg ipaY. hux iKmf, idaf, dfn,
sIl, sMjm iehdI gwl nf krI myry nfl. hux ros pYdf ho igaY
‘‘krM lY kmfxM.. hnM bfx qfxM..”
‘‘sbY bIr Dfey.. sroGM clfey..”
‘‘hrI cMd mfry.. su joDf lqfry..”
siqgurU kihMdy ny asIN iKwc ky qIr mfiraf qy iewky bfx nfl Auh jmIn
qy af izwigaf. DrqI qy afx qVipaf. siqgurU ny ikhf ik ros EdoN
jfigaf hrI cMd jd qyrf bfx lwigaf sfƒ. asIN gurU dI Aumq hF. isafsI
qIr anykF iehnF ny mfry qy isafsI qOr qy sfƒ bQyrf iehnf ny nuksfn
phuMcfieaf. asIN nhIN ros gey. clo koeI gwl nhIN. asIN QoVf KfDf sI
qy vwzy Brf ny clo ijafdf hI seI, hflF ik Coty df hwk ijafdf bxdf sI
ik vwzy ƒ apxf PrË smJxf cfhIdY sI. pr neI. clo koeI gwl neI. iehdy
kol Dn ijafdf hovy. pr jd Gr dy ivwc pwg lfh idwqI geI qF mjbUrn
iekbfl dI qrHF kihxf ipaf
‘‘muwdqyN guËrI hY ieqnI rMjo Êm sihqy huey, Èrm sI afqI hY ies vqn
ko vqn kihqy huey”.
hux lwjf afAuNdI hY. ies dyÈ ƒ apxf dyÈ iks qrHF afKIey. ijwQy bwsF
ivwc bYiTaF sfzI qlfÈI. gwzI ivwc bYiTaF qy sfƒ ieMÖ dyKxgy ijvyN
zfkU bYTf. qy jy jhfj dy ivwc sPr krIey qy kihx ikrpfn lfh dyxf qy
iks qrHF afKIey dyÈ sfzY. kdm-kdm qy ÈrmsfrI, kdm-kdm dy Auqy
byieËqI. qy idwlI dy ivwc mYN QoVI ijhI gurbfxI dI ivcfr kridaF
hoieaF mOjudf dOr dy swqfDfrIaF dI vDIkI df ijkr kIqf qy idwlI qoN
hI nwsxf ipaf. pRo[ drÈn isMG ƒ vI nwsxf ipaf. hwd ho geI. ieh dyÈ
apxf hY, ieh koeI apxf Gr hY. iKmf krnI mYN ieh qF nhIN kihMdf ik
asIN ies Gr ƒ Cwz jfxY. ieh nhIN kihMdf mYN.
‘‘Plk ko ijd hY hmIN py ibjlIaF igrfny kI, pr hmyN BI ijwd hY XhIN
py afiÈaF bxfny kI.‘‘
(sMgq vwloN jYkfrf) qusIN, hF jI.
‘‘Plk ko ijd hY hmIN py ibjlIaF igrfny kI, pr hmyN BI ijwd hY XhIN
py afiÈaF bxfny kI.‘‘
qusIN apxf apxI ijwd pUrI kr lE. asIN hux apxI ijwd pUrI krnI ey. (ijMdfbfd
dy nfary) aOr sfD sMgq jI iekfgrqf prdfn krnI. so mYN ieqnI arË krF.
so mYN arË krF. dyÈ dy swqfDfrIaF ƒ kih idaF ik qusIN apxI ijwd pUrI
krdy jf rhy ho aOr pUrI kr rhy ho. qy hux asIN apxI ijwd pUrI krFgy.
aOr ijwd nfl ijwd tkrfeI ey. kihMdy nf Bolf bMdf jogI huMdY. qy jogI
jd hwT qy afAuNdY qy rfijaF dy isMGfsx zol jFdy ny. (sMgq vwloN
jYkfrf) so sfihby gurU goibMd isMG mhfrfj klgIDr pfqÈfh rihmq krn,
bKiÈÈ krn, smrwQf dyx aOr qfjgI dyx, ihMmq dyx, dlyrI dyx aOr sfzf
ieh jjbf bixaf rhy qf ik asIN vkq isr aOr vkq qo pihly apxy mMijly
mksUd qwk phuMcIey qy mksd dI jo hY prfpqI kr skIey. ieqny Èbd
kihMdf hoieaf jo hY afp qoN iKmf dI XfcnY. QoVf ijhf pRogrfm afp
srvx kr lYxf. svyry drbfr sihb qoN jo muKvfk afeygf, dfs dI izAutI
lwgI hY sfZy swq qoN lY ky svf awT sfZy awT vjy qwk dfs Aus muKvfk
dI kQf krygf. iPr nON vjy jo pMj isMG sihbfn qy aKMz pfT sihb
rKfieaf hoieaY, Ehdf nON vjy Bog peygf. Aus qoN bfd pRo[ drÈn isMG
jI apƒ gflbx awDf GMtf kIrqn srvx krfExgy. Aus qoN bfd dfs iPr awDf
GMtf ivcfr rwKygf.
‘‘vfihgurU jI kf Éflsf..
vfihgurU jI kI Ìqih..”